Maqolalarni qidirish

mazkur maqolada Toshkent viloyati fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalarning 2010–2023-yillardagi iqtisodiy-statistik koʻrsatkichlari tahlil etilgan, berilgan statistik maʼlumotlardan foydalanib, ESYUS dasturi yordamida 2024–2020-yillar oraligʻida oʻrta muddatli prognoz qilingan. Shuningdek, fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi korxonalari mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshirishda asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi, band boʻlganlar soni, qishloq xoʻjaligi ekin maydoni kabi taʼsir etuvchi omillar oʻrganilgan va mazkur omillarning eng optimal foydalanish zarurligi va qay birlarini oshirish mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshishiga olib kelishi ilmiy asosda berilgan tahlil qilingan.

mazkur maqolada davlat boshqaruvi sohasida Gʻarb davlatlari va Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi inson resurslarini rivojlantirish masalasini oʻrganish boʻyicha nazariy yondashuvlar keng qamrovli tahlil qilingan. Gʻarb olimlarining, tadqiqotchilarining iqtisodiy modellari, institutsional yondashuvlari va markaziy osiyolik olimlar hamda mutaxassislarning strategik qarashlari maqolada oʻzaro qiyosiy tahlil etilgan.

ushbu ilmiy maqolada transmilliy uyushgan jinoyatchilik va korrupsion jinoyatlarga qarshi kurashishning nazariy hamda huquqiy muammolari sinchkovlik bilan tahlil qilingan. Bundan tashqari, muallif “korrupsiya jinoyati” tushunchasining mazmun-mohiyatini ochib olgan. Shuningdek, maqolada transmilliy jinoyatlarning belgilari va turlari, jumladan, inson savdosi, mintaqaviy korrupsiya va h.k. oʻrganilgan.

Mazkur ilmiy maqolada jinoyatchilikka qarshi kurashishda xalqaro hamkorlikning huquqiy asoslari tizimli tahlil qilingan. Muallif maqolada huquqni muhofaza qiluvchi organlarning jinoyatchilikka qarshi kurashish tizimida xalqaro hamkorlik masalalarining nazariy jihatlarini yoritishga harakat qilgan. Shu bilan birga, bugungi kunda dolzarb hisoblangan “xalqaro jinoiy guruh” va “xalqaro jinoiy jamiyat” tushunchalarining mazmun-mohiyati ham tahlil qilingan.

Muallifning xalqaro konvensiyalar, deklaratsiyalar va xorijiy mamlakatlar qonunchiligi boʻyicha qiyosiy tahlili ushbu maqolaning oʻziga xos xususiyatlarini aks ettirgan.

Maqolada 1991-2000 yillarda O‘zbekistonda jamiyatning ijtimoiy stratifikatsiyasi va uning demografik tarkibidagi o‘zgarishlar, mamlakat aholisi soniningdinamikasi retrospektiv usullar bilan tahlil etilgan. Shuningdek, mamlakat aholisining deyarli 60 foizi band bo‘lgan qishloq xo‘jaligidagi islohot-lar natijasida jamiyatning tabaqalashuvidagi transformatsion va evolyutsion uzgarishlar ochib beriladi. Bundan tashqari, O‘zbekistondagi no-rentabel yirik sanoat ishlab chiqaruvchi zavodlar o‘rniga tashkil qilingan sanoat zonalari va texnoparklarni tashkil qilish orqali yangi ish o‘rinlari yuzaga kelishining jamiyat sotsial tarkibiga taʼsiri statistik va kontent tahlil qilish orqali asoslab berilgan.

maqolada rahbar ayollarning boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy yondashuvlarni joriy etish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida rahbar ayollarning tashkilot samarali boshqarish, strategik qarorlar qabul qilish, muloqot olib borish va muammolarni hal etish kabi asosiy boshqaruv kompetensiyalarini shakllantirishda ijtimoiy omillar, xususan, oilaviy majburiyatlar, mehnat muhiti, milliy mentalitet hamda jamiyatda mavjud gender stereotiplar oʻrganilgan. Tahlil natijalari boshqaruv salohiyatini rivojlantirishda individual va institutsional yondashuvlarni uygʻunlashtirish zarurligini koʻrsatadi. Shuningdek, maqolada gender tengligini taʼminlashga qaratilgan maqsadli siyosat yuritish, ijtimoiy stereotiplarni bartaraf etish hamda rahbar ayollarni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirilgan maxsus dasturlar, treninglar va kouching mexanizmlari orqali ularning zamonaviy boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirish boʻyicha amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

ushbu maqolada ijtimoiy ishonchni shakllantirish va mustahkamlashda institutsional madaniyatning oʻrni sotsiologik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Institut, institutsional tashkilotlar faoliyati shaffoflik, masʼuliyat va axloqiy meʼyorlarga asoslanishi ijtimoiy ishonchni taʼminlovchi asosiy omil sifatida qaraladi. Tadqiqotda institutlar bilan fuqarolar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarda ishonch darajasiga taʼsir etuvchi ijtimoiy omillar ochib berilgan. Natijalar ijtimoiy barqarorlik va institutsional samaradorlikni oshirishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

Mazkur maqolada rahbar ayollarning boshkdruv kompetensiyalarini rivojlantirishdagi to‘siqlar tizimli tahlil  qilinib, ayollarning shaxsiy rivojlanishiga to‘sik, bo‘luvchi omillar yoritilgan. Shuningdek, rahbar ayollarning karyera va biznesdagi motivatorlari tasniflangan, ularning boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirishdagi  to‘sikdarni tizimli bartaraf etish va tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan

Mazkur maqolada "mahalla yettiligi" vakillarining kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan taʼlim dasturlarini onlayn tarzda amalga oshirishning o‘ziga xos jihatlari, mahalla xodimlari ishtirokida o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovnoma natijalari tahlil qilingan

ushbu maqola XVIII asr Angliya liberalizmining shakllanishida muhim rol oʻynagan, keyin K.Marksning yot fikr tufayli ijodiy yoʻlidan asrining 20-yillaridan to 90-yillarigacha sobiq SSSR hududida, shu jumladan, Oʻzbekistonda qariyb “unutilgan” ingliz faylasufi, huquqshunos, utilitarizm taʼlimotining asoschisi I.Bentam qarashlariga bagʻishlangan. Mutaxassislarning ilmiy tadqiqot ishlari nuqtayi nazaridan qisobga olingan holda ushbu maqolada uning iqtisodiyotga oid qarashlari tahlil etilgan.

Mazkur maqola davlat fuqarolik xizmatchilari salohiyatini muntazam ravishda oshirishning eng muhim samaradorlik ko‘rsatkichlarini (KPI) bajarish qobiliyatiga taʼsiri tahliliga bag‘ishlangan. Maqolada davlat fuqarolik xizmatchilarining kasbiy va shaxsiy ko‘nikmalarini shakllantirish hamda rivojlantirish masalalariga alohida urg‘u berilgan. Shuningdek, davlat fuqarolik xizmatchilarini o‘qitish bilan bog‘lik, xarajatlar  va KPI bajarilishining dinamikasi o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilingan. Bunda, alohida eʼtibor Davlat boshqaruvi akademiyasining o‘quv dasturlari samaradorligini aniqlashga qaratilgan.

Bugungi kunda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar markazida mahalliy boshqaruvni takomillashtirish ma-salasi turibdi. Shu sababli mazkur maqolada mahalliy vakillik organlari faoliyatini tako-millashtirishning bugungi kundagi ustuvor yo‘nalishlari, shu sohada ilmiy izlanishlar olib borgan olimlar fikri, xulosa va takliflarini o‘rganib chiqqan holda tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada, mahalliy vakillik organlari faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha muallif-ning xulosa va takliflari ham urin olgan.

maqolada Oʻzbekistonda asosiy kapitalga investitsiyalar manbalari tarkibi, xorijiy va ichki resurslar nisbatining oʻzgarishi tahlil qilingan. Soʻnggi yillar boʻyicha rasmiy statistika asosida xorijiy investitsiyalar va chet kreditlarining koʻpayishi, shuningdek, korxonalar va aholi mablagʻlari hissasi hisoblab chiqilib, xalqaro ilmiy adabiyotlar sharhi asosida “ichki investitsion salohiyat” tushunchasi aniqlashtirilgan. Ilmiy manbalardagi tarixiy qismlar tizimlashtirilib, milliy iqtisodiyot barqaror oʻsishini taʼminlashda ichki manbalar ustuvor ahamiyatga ega ekani asoslab berilgan. Muallif ichki manbalar oʻsishi xorijiy kapital saldosi oʻrnini toʻldiruvchi vosita boʻlishi kerak, degan xulosaga keladi.

Maqolada mamlakatimizda davlat boshqaruvi organlari vakolatlarini mahalliy davlat hokimiyati organlariga, viloyatdan tuman (shahar) davlat hokimiyati organlariga o‘tkazishni nazarda tutgan holda, davlat boshqaruvini bosqichma-bosqich nomar-kazlashtirish islohotlarining mazmun-mohiyati, maʼmuriy nomarkazlashtirish to‘g‘risidagi turli ilmiy yondashuvlar yoritilgan. Shuningdek, davlat boshqaruvini demokratlashti-rishda markaziy hamda mahalliy davlat bosh-qaruvi organlari vakolatlari taqsimlanishi zarurati va huquqiy asoslari ochib berilgan. Shuningdek, markaziy va mahalliy davlat boshqaruvi organlari vakolatlari chegaralari O‘zbekiston Respublikasi va Amerika Ko‘shma Shtatlari tajribasi asosida tahlil etilib, mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliya-tini samarali tashkil etishga oid takliflar ishlab chiqilgan.

maqolada aholini ijtimoiy himoya qilish siyosatining nazariy asoslari, kategoriya va taʼriflari, huquqiy tizimi hamda Oʻzbekistonda ijtimoiy himoya tizimining shakllanish va rivojlanish bosqichlari retrospektiv tahlil qilingan. Tadqiqotda xalqaro taʼriflar, milliy qonunchilik, 1930–2023-yillarda qabul qilingan asosiy normativ hujjatlar va statistik maʼlumotlar oʻrganilib, takomillashtirish jarayonlarining ustuvor, zaif va hal etilishi lozim boʻlgan yoʻnalishlari aniqlangan.