Maqolada an'anaviy ierarxik hududiy boshqaruv modellari Indastry (Industry) 4.0 raqamli transformasiyasi va yashil iqtisodiyotga oʻtish kabi global innovatsion tendensiyalarning yuqori noaniqlik va dinamika sharoitida samarasizlashib borayotgani, ushbu tendensiyalarni institutsional jihatdan hisobga oluvchi “adaptiv innovatsion boshqaruv” (adaptive innovative governance, AIG) paradigmasini ishlab chiqish va uning Oʻzbekistonda joriy etilish istiqbollari haqida so‘z boradi. Mazkur taqdiqotda (design science research) yondashuvi asosida 2019-2026-yillarda nashr etilgan, Scopus/Web of Science indekslangan 30 ta maqolaning maqsadli (purposive) tanlangan namunasi ustida tizimli kontent-tahlili, komparativ-institutesional tahlil va morfologik modellashtirish qoʻllanildi. Natijada, besh moduldan: institutsional egiluvchanlik, koʻp subyektli koordinatsiya, raqamli-texnologik integratsiya, yashil transformatsiya va monitoring-oʻrganish siklidan iborat AIG modelining konseptual arxitekturasi ishlab chiqildi va an'anaviy byurokratik modelga qiyoslandi.
Maqolada O‘zbekiston davlat boshqaruvidа ilm-fanni rivojlantirish istiqbollari bayon etilgan. Unda ushbu sohaning ahamiyati baholanib, davlat boshqaruvida innovatsiyalar va ilmiy ishlanmalarning ahamiyati asoslab berilgan. Fuqarolarning davlat boshqaruvida ilm-fanni rivojlantirishdagi ishtiroki alohida ta’kidlangan. O‘zbekistonda ilm-fanni davlat boshqaruviga integratsiya qilish bo‘yicha takliflar ham ishlab chiqilgan.
Siyosiy jarayonlarning shiddat bilan o‘zgarib borishi, axborot hajmi va oqimining ortishi, geosiyosiy jihatdan yangi xavf va tahdidlarning paydo bo‘lishi muayyan siyosiy qarorlar qabul qilishni murakkablashtirmoqda. Ushbu holatlarda davlat boshqaruvida ixtisoslashgan va mustaqil axborot-tahlil institutlari sifatida faoliyat yurituvchi “aql markazlari” bilan yaqindan hamkorlik qilish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etadi. Ushbu ilmiy maqolada aql markazlarining faoliyati, turlari va ishlash tamoyillari tadqiqotga tortilib, O‘zbekiston sharoitida aql markazlari va tahliliy uyushmalarni rivojlantirish masalasiga e’tibor qaratilgan.
ushbu maqola XVIII asr Angliya liberalizmining shakllanishida muhim rol oʻynagan, keyin K.Marksning yot fikr tufayli ijodiy yoʻlidan asrining 20-yillaridan to 90-yillarigacha sobiq SSSR hududida, shu jumladan, Oʻzbekistonda qariyb “unutilgan” ingliz faylasufi, huquqshunos, utilitarizm taʼlimotining asoschisi I.Bentam qarashlariga bagʻishlangan. Mutaxassislarning ilmiy tadqiqot ishlari nuqtayi nazaridan qisobga olingan holda ushbu maqolada uning iqtisodiyotga oid qarashlari tahlil etilgan.
Maqolada mamlakatimizda davlat boshqaruvi organlari vakolatlarini mahalliy davlat hokimiyati organlariga, viloyatdan tuman (shahar) davlat hokimiyati organlariga o‘tkazishni nazarda tutgan holda, davlat boshqaruvini bosqichma-bosqich nomar-kazlashtirish islohotlarining mazmun-mohiyati, maʼmuriy nomarkazlashtirish to‘g‘risidagi turli ilmiy yondashuvlar yoritilgan. Shuningdek, davlat boshqaruvini demokratlashti-rishda markaziy hamda mahalliy davlat bosh-qaruvi organlari vakolatlari taqsimlanishi zarurati va huquqiy asoslari ochib berilgan. Shuningdek, markaziy va mahalliy davlat boshqaruvi organlari vakolatlari chegaralari O‘zbekiston Respublikasi va Amerika Ko‘shma Shtatlari tajribasi asosida tahlil etilib, mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliya-tini samarali tashkil etishga oid takliflar ishlab chiqilgan.
Davrimizning eng muhim va dolzarb ehtiyojlaridan biri — avlodlarga munosib tarbiya berishni ta’minlashdir. Bu vazifa har doim muhim bo‘lib kelgan, biroq bugungi rivojlangan texnologiyalar asrida yashayotganimizni hisobga olsak, uning ahamiyati qay darajada ortganini payqash qiyin emas. Ilmiy tadqiqotlar asosida turkman xalqining oilaviy madaniyati bilan bog‘liq barcha urf-odatlar, an’analar va marosimlar chuqur ilm va bilimga asoslangan o‘ziga xos tarbiya maktabi ekanligi izchil isbotlab berilgan.
Maqola mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyati samaradorligini oshirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar va qilinishi lozim bo‘lgan masalalarni tadqiq etishni maqsad qilgan. Yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida mahalliy davlat hokimiyati mustaqilligini taʼminlashga qaratilgan qoidalar ahamiyati, Konstitutsiya normalarini amalga oshirishga qaratilgan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonining mazmun-mohiyati taqlil qilinib, tadqiqot natijasida, mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini takomillashtirish borasida taklif va tav-siyalar ishlab chiqilgan..
Maqolada raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining parlament faoliyatiga integratsiyasi masalasi tadqiq etilib, Parlamentlararo ittifoq (PAI), Yevropa va AQSh parlamentlari xorijiy tajribasi hamda O‘zbekiston parlamentining raqamlashtirish islohotlari tahlil qilingan. Maqolada SIning qonun ijodkorligi, analitik jarayonlar va jamoatchilik bilan muloqotni takomillashtirishdagi roli ochib berilib, shu bilan birga, ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik bias va etik xatarlar masalalari ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot asosida O‘zbekiston parlamenti uchun inson nazoratidagi (human-in-the-loop) bosqichma-bosqich integratsiya, “laboratoriya muhiti”da sinovdan o‘tkazish va etik me’yorlar asosida SI texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha siyosiy-huquqiy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Iqlim inqirozi, beqarorlik va qutblanish davrida dunyo jamo-atchiligi manfaatlarini himoya qilish uchun dunyo ahli masʼuliyatli rahbarlar va mustaqil institutlarga har qachongidan ham ko‘proq muhtoj - shunga qaramay, ko‘pincha, ular yetishmayapti. Maqolada O‘zbekistonda korrupsiyadan xoli muhit yaratish borasida keng ko‘lamli islohotlar strategiyasi yoritilgan.